Bize gelen orkide şikâyetlerinin büyük çoğunluğu aynı cümleyle başlar: “Her gün suladım, yine de yapraklar sarardı.” İşte sorun o. Evlerde gördüğümüz saksı orkidelerin büyük kısmı Phalaenopsis türüdür. Doğada topraktan değil, ağaç gövdelerinden tutunarak yaşar. Kökleri havayla temas etmek ister, sürekli ıslak ortamda boğulur.
Ne zaman sulamalı?
Takvime değil köke bakın. Şeffaf saksıdan kökler görünüyorsa renkleri size konuşur. Yeşil kök su almıştır, gümüşi gri kök susamıştır. Haftada bir kural değil, ortalama bir fikirdir. Yazın ısınan evde daha sık, kışın daha seyrek gerekir.
En güvenli yöntem daldırmadır:
- Saksıyı oda sıcaklığındaki suyla dolu bir kaba koyun.
- On on beş dakika bekleyin.
- Çıkarın ve fazla suyun tamamen süzülmesini sağlayın.
- Dış saksıda su birikmediğinden emin olun.
Yaprakların birleştiği göbeğe su kaçırmayın. Orada duran su, bitkinin en hassas noktasını çürütür. Kaçarsa kâğıt havluyla alın.
Hangi ışığı sever?
Parlak ama dolaylı ışık. Doğuya bakan pencere idealdir. Güneye bakan pencerede tül perde gerekir, çünkü öğle güneşi yaprakta sarı yanıklar bırakır. Yapraklar koyu yeşilse ışık azdır, açık yeşil sağlıklı bir renktir, sarıya dönüyorsa fazladır.
Orkide çok karanlık köşede yaşar ama çiçek açmaz. Bu yüzden az ışıklı ofis için bitki arıyorsanız orkide her zaman doğru cevap olmayabilir.
Çiçekler döküldü, şimdi ne olacak?
Çiçekler dökülünce bitki ölmüş değildir. Dinlenmeye çekilmiştir. Burada iki yol var. Dal hâlâ yeşilse, alttan ikinci ya da üçüncü boğumun üstünden kesin. Bazı bitkiler bu noktadan yeni bir yan dal verir. Dal kurumuşsa dibinden kesin. Bitki enerjisini köke ve yaprağa versin, yeni dal biraz daha geç ama daha güçlü gelir.
Yeniden çiçek açtırmak
Sonbaharda gece sıcaklığının gündüze göre birkaç derece düşmesi, çoğu Phalaenopsis için çiçek sapı verme işaretidir. Evin en sıcak odasından, biraz daha serin bir odaya almak bu etkiyi yaratabilir. Birkaç ay sabır gerekir. Bu dönemde ayda bir, orkideye özel gübreyi paketindeki oranın yarısıyla kullanmak yeterlidir. Fazlası kökü yakar.
Sık görülen belirtiler
- Buruşmuş yaprak: Çoğu zaman susuzluk değil, kök çürümesidir. Kökleri kontrol edin.
- Tomurcukların açmadan dökülmesi: Ani sıcaklık değişimi, cereyan ya da yakındaki meyve kasesi.
- Beyaz, pamuk gibi lekeler: Unlu bit olabilir. Alkollü pamukla silin, diğer bitkilerden uzaklaştırın.
- Alttaki tek yaprağın sararması: Eski yaprak ömrünü tamamlamıştır. Üstten yeni yaprak geliyorsa endişelenmeyin.
Saksı değişimi
İki yılda bir, kökler saksıya sığmıyorsa ya da kabuk ufalanmışsa değiştirin. Orkideler normal bahçe toprağına asla dikilmez. Kabuk karışımı kullanılır. Saksı değişimi için en uygun zaman, çiçek bittikten hemen sonrasıdır. Çürümüş, kahverengi, yumuşak kökleri temiz bir makasla alın.
Hediye ederken
Orkide kapıda bekletilmesi kesme çiçek kadar riskli olmadığı için özel gün gönderimleri ve uzak ilçeler için güvenli bir seçenektir. Soğuk günde arabada bekletilmemelidir; 10 derecenin altı çiçekleri döktürebilir. Bu yüzden kışın kurye orkideyi kalın sarar ve son ana kadar araçta sıcak tutar.
Sipariş ettiğiniz orkidenin üzerinde küçük bir bakım kartı bulacaksınız. Kaybederseniz bu yazı yeterli olur. Unutmayın: Şüphedeyseniz sulamayın, bir gün daha bekleyin.
